Kwestia finansów w świecie modelingu bywa bardziej zagmatwana niż kable za szafką RTV. Dla kogoś z zewnątrz sprawa wydaje się prosta: modelka pozuje, ktoś wyciąga portfel. Ale diabeł tkwi w szczegółach, a konkretnie w tym, czy sesja jest komercyjna, artystyczna, czy może służy budowaniu portfolio.
Oto konkretny przewodnik po tym, kto, kiedy i dlaczego otwiera portfel (albo dlaczego obie strony zostają z pustymi kieszeniami, ale pełnymi kartami pamięci).
Klient komercyjny – tutaj rządzi konkret
To najczęstszy i najbardziej pożądany scenariusz. Klientem jest firma, która chce sprzedać produkt lub usługę. Może to być gigant odzieżowy, producent jogurtów albo lokalny browar rzemieślniczy.
- Kto płaci: Bezpośrednio marka lub agencja reklamowa wynajęta przez tę markę.
- Za co płacisz: Nie tylko za „ładną buzię”, ale za czas, umiejętność pozowania pod produkt i – co najważniejsze – pola eksploatacji.
- Warto wiedzieć: W tym układzie modelka jest rzemieślnikiem. Klient płaci za to, że zdjęcie pojawi się na billboardach, w social mediach czy w katalogu przez określony czas (np. rok). Jeśli marka chce używać zdjęć dłużej, musi dopłacić tzw. tantiemy lub przedłużyć licencję (buy-out).
Magazyny i edytoriale – prestiż zamiast grubego portfela
Wielu początkujących myśli, że sesja do Vogue’a czy innego prestiżowego magazynu to złoty interes. Prawda bywa brutalna: magazyny płacą mało albo wcale.
- Kto płaci: Często nikt. Czasem magazyn pokrywa jedynie koszty dojazdu lub zapewnia catering.
- Dlaczego modelki to robią: Dla „łez szczęścia” w portfolio. Publikacja w uznanym tytule to dla modelki potężny boost wizerunkowy. Dzięki temu może później negocjować wyższe stawki u klientów komercyjnych (patrz punkt 1).
- Układ: To transakcja wiązana – fotograf ma świetny materiał, modelka prestiżową publikację, a magazyn darmowy kontent wysokiej jakości.
TFP (Time For Print) – waluta bezgotówkowa
To termin, który usłyszysz na każdym kroku. TFP oznacza, że fotograf i modelka poświęcają swój czas, by wspólnie stworzyć coś fajnego do swoich portfolio.
- Kto płaci: Nikt nikomu nie płaci za pracę. Obie strony mogą jednak dzielić się kosztami (np. wynajem studia, makijażystka, stylista).
- Kiedy to ma sens: Gdy obie strony są na podobnym poziomie umiejętności i obu zależy na konkretnych zdjęciach. Jeśli doświadczony fotograf zaprasza początkującą modelkę (lub odwrotnie), często przechodzi to w formę płatną, bo jedna ze stron de facto „uczy” drugą lub świadczy usługę wyższej jakości.
Sesje prywatne i wizerunkowe – modelka jako usługa
Tutaj sytuacja się odwraca. Wyobraź sobie, że fotograf chce przetestować nowy sprzęt, poćwiczyć trudne oświetlenie albo po prostu stworzyć projekt artystyczny „do szuflady”.
- Kto płaci: Fotograf płaci modelce.
- Za co: Za jej czas i profesjonalizm. Modelka traktuje to jak zwykłe zlecenie, nawet jeśli zdjęcia nigdy nie trafią do reklamy.
- Inna opcja: Często to osoby prywatne (niebędące modelkami) płacą fotografowi i modelce, by np. stworzyć sesję wizerunkową dla swojej marki osobistej. Wtedy „klientem” jest osoba trzecia.
Rola agencji modelek – pośrednik, nie płatnik
Wiele osób myśli, że to agencja płaci modelce pensję. Nic z tych rzeczy. Agencja to Twój „manager”.
- Jak to działa: Agencja znajduje modelce zlecenie u klienta (punkt 1). Klient płaci agencji, a agencja – po potrąceniu swojej prowizji (zazwyczaj 20-30%) – wypłaca resztę modelce.
- Kieszonkowe (Pocket Money): W przypadku kontraktów zagranicznych, agencja może wypłacać modelce tygodniówki na życie, ale uwaga: to nie jest prezent. To „dług”, który modelka spłaca z pierwszych zarobionych na kontrakcie pieniędzy.
Modelka płaci fotografowi? (Testy agencyjne)
Tak, bywa i tak! Jeśli modelka dopiero zaczyna i potrzebuje profesjonalnych zdjęć, by agencja mogła ją w ogóle zacząć sprzedawać, musi zainwestować.
- Kto płaci: Modelka (lub jej rodzice/agencja jako zaliczkę) płaci fotografowi za tzw. test-shoot.
- Cel: Stworzenie bazy zdjęć (polaroidy, proste portrety), które pokazują naturalne możliwości modelki bez tony makijażu i dziwnych stylizacji.
Nie wysyłaj starych zdjęć do agencji. Zróbmy polaroidy, po których od razu zaproszą Cię na casting!
Więc kto wyciąga portfel?
Zasada jest prosta: płaci ten, komu bardziej zależy na efekcie końcowym lub kto zamierza na tych zdjęciach zarobić.
- Chcesz sprzedać buty? Płacisz modelce.
- Chcesz poćwiczyć oświetlenie? Płacisz modelce.
- Chcecie oboje mieć ładne zdjęcia na Instagram? Robicie TFP (nikt nie płaci).
- Chcesz zostać modelką, a nie masz zdjęć? Płacisz fotografowi.
