Dzisiaj poruszę temat, który rzadko pojawia się w lśniących poradnikach dla modelek, a o którym na planach zdjęciowych rozmawia się zaskakująco często. Bo zawód modelki (zarówno tej profesjonalnej, jak i dziewczyny, która po raz pierwszy staje przed profesjonalnym aparatem) kojarzy się z pełną kontrolą nad własnym ciałem i bezwzględną pewnością siebie. Ale pod tą piękną maską kryją się przecież zwykłe ludzkie emocje, lęki i fobie.
Jako fotograf współpracuję z wieloma fantastycznymi kobietami. I bardzo często na samym początku spotkania słyszę ciche: „Marcin, ale ja się strasznie boję…”. Czasem chodzi o pozowanie w bieliźnie, czasem o brak doświadczenia, a czasem… o przestrzeń i metry nad ziemią.
No właśnie: czy modelka może mieć lęk wysokości? Jak ten lęk wpływa na pracę na planie i gdzie leży granica między artystycznym poświęceniem a zwykłym, zdrowym rozsądkiem? Usiądź wygodnie, pogadajmy o tym bez owijania w bawełnę.
Fajnie, jeśli go nie ma. Kiedy przydaje się absolutny brak lęku wysokości?
Powiedzmy sobie szczerze – w świecie mody, fotografii edytorialowej czy komercyjnej, brak lęku wysokości to gigantyczny atut. Dlaczego? Ponieważ współczesna fotografia kocha przestrzeń, rozmach i adrenalinę. Kadry, które zapierają dech w piersiach, bardzo często powstają w miejscach, które u przeciętnego człowieka wywołują miękkość w kolanach.
Jeśli modelka nie czuje paraliżującego strachu przed otwartą przestrzenią, otwiera to przed nami – twórcami – niesamowite możliwości. Kiedy dziewczyna ma pełen luz na wysokościach, możemy realizować najbardziej wymagające sesje:
- Na dachach wieżowców: Sesje z panoramą nowoczesnego miasta w tle, gdzie modelka stoi blisko krawędzi (oczywiście przy zachowaniu wszelkich procedur bezpieczeństwa), mają w sobie magnetyczną, surową siłę. To esencja wielkomiejskiego stylu, mody high fashion i buntu.
- Na niezabezpieczonych balkonach lub tarasach widokowych: Wiatr we włosach, dół pod nogami, a na twarzy… absolutny spokój i pewność siebie. Taki kontrast magnetyzuje widza.
- Przy wielkich, przeszklonych oknach na trzydziestym piętrze: Nawet jeśli oddziela nas gruba szyba, samo pozowanie, opieranie się o szkło i patrzenie w dół z ogromnej wysokości wymaga od modelki pełnej kontroli nad ciałem. Kiedy nie ma strachu, jej ciało układa się plastycznie, linie są miękkie, a wzrok skupiony na obiektywie, a nie na przepaści za oknem.
Dziewczyna bez lęku wysokości potrafi na dachu drapacza chmur zapozować tak naturalnie, jakby siedziała na kanapie we własnym salonie. To ogromny komfort pracy dla całej ekipy.
Ale spójrzmy prawdzie w oczy: większość magii dzieje się na ziemi
Czy to oznacza, że jeśli na samą myśl o wejściu na drabinę kręci Ci się w głowie, Twoje marzenia o świetnych zdjęciach legły w gruzach? Absolutnie nie!
Musimy wyraźnie oddzielić wysokobudżetowe, ekstremalne edytoriale od prawdziwej, pięknej fotografii portretowej, modowej czy wizerunkowej. Istnieją tysiące, jeśli nie miliony genialnych, ikonicznych fotografii, na których wysokość nie ma absolutnie żadnego znaczenia.
Przecież najlepsze emocje, najgłębsze spojrzenia i najbardziej zmysłowe kadry łapiemy w kontrolowanych, bezpiecznych warunkach. Przytulne studio fotograficzne, klimatyczny, parterowy apartament, klimatyczne uliczki starego miasta, leśna polana, plaża o wschodzie słońca – to są miejsca, gdzie liczy się Twoje wnętrze, Twoja relacja z aparatem i światło, a nie liczba metrów nad poziomem morza. Dobry fotograf potrafi stworzyć arcydzieło na tle zwykłej, szarej ściany. Nie potrzebujesz dachu wieżowca, żeby Twoje zdjęcia zapierały dech w piersiach.
Czy mówić agentowi lub fotografowi o swoim lęku wysokości? TAK!
Jeśli pracujesz w modelingu profesjonalnie lub dopiero budujesz swoje portfolio i współpracujesz z agencją, zapamiętaj jedną, złotą zasadę: Twoja agencja i Twój booker muszą wiedzieć o Twoich fobiach.
Ukrywanie lęku wysokości z obawy, że stracisz zlecenie, to najgorsze, co możesz zrobić – sobie, agencji i klientowi. Wyobraź sobie sytuację: wygrywasz casting na prestiżową kampanię odzieżową. Przyjeżdżasz na plan, a tam okazuje się, że kluczowe ujęcia mają powstać na dachu industrialnej fabryki, na podeście technicznym. Ty sztywniejesz ze strachu, dostajesz ataku paniki, nie jesteś w stanie zrobić kroku. Produkcja stoi, klient traci nerwy i pieniądze, a Ty przeżywasz gigantyczną traumę.
Gdyby Twój agent wiedział o problemie, albo odrzuciłby ten projekt na starcie, albo wynegocjował z produkcją alternatywne, bezpieczne rozwiązanie na ziemi. Szczerość w tej branży to nie słabość – to profesjonalizm.
Nie czujesz się pewnie na sesji? Stawiaj granice jako modelka
Ten akapit kieruję do każdej dziewczyny, która staje przed moim obiektywem – niezależnie od tego, czy robi to zawodowo, czy prywatnie, na sesji kobiecej lub wizerunkowej.
Masz pełne prawo stawiać granice. Twoje ciało i Twój komfort psychiczny są ważniejsze niż jakikolwiek, nawet najbardziej spektakularny kadr. Aparat to bezwzględny wykrywacz emocji. Jeśli fotograf wpadnie na „genialny” pomysł, żebyś usiadła na wysokim parapecie okna lub weszła na stromy nasyp, a Ty poczujesz, że żołądek podchodzi Ci do gardła – powiedz stop.
Jeśli będziesz pozować sparaliżowana strachem, to i tak będzie widać na zdjęciach. Twoje ramiona będą spięte, dłonie zacisną się w pięści, a w oczach zamiast pożądanego błysku pojawi się czysty lęk. Taka sesja nikomu nie przyniesie radości.
Co możesz zrobić, aby zabezpieczyć się przed taką sytuacją?
- Informuj przed sesją: Kiedy omawiasz z fotografem (np. ze mną) koncepcję zdjęć, moodboardy i lokacje, powiedz wprost: „Marcin, super pomysły, ale mam potworny lęk wysokości. Proszę, zaplanujmy kadry tak, żebyśmy nie musieli wchodzić na dachy ani wysokie tarasy”. Dla normalnego fotografa to jasny komunikat, który natychmiast uwzględni w planie pracy.
- Rozmawiaj na planie: Jeśli sytuacja wyjdzie spontanicznie w trakcie sesji (bo np. traficie na świetną, wysoką miejscówkę), nie bój się powiedzieć: „Nie czuję się tu bezpiecznie. Zróbmy te zdjęcia z innej perspektywy”.
- Zaufaj profesjonalizmowi, ale słuchaj siebie: Dobry fotograf nigdy nie będzie na Ciebie naciskał ani zmuszał Cię do robienia rzeczy, które wywołują u Ciebie panikę. Wspólnie zawsze znajdziecie rozwiązanie – czasem wystarczy zmienić kąt widzenia aparatu, by niskie podwyższenie wyglądało w obiektywie jak krawędź świata, bez narażania Cię na stres.
Podsumowując: tak, modelka może mieć lęk wysokości. Może też bać się pająków, ciemności czy wody. Jesteś przede wszystkim człowiekiem, a dopiero potem modelką. Prawdziwa sztuka polega na tym, by tworzyć niesamowite obrazy w pełnym porozumieniu, szacunku i poczuciu bezpieczeństwa. Bo najpiękniejsze kadry rodzą się z zaufania, a nie ze strachu.
Najczęstsze pytania (FAQ) – Modelka a lęk wysokości
Praca przed aparatem wymaga dużego skupienia, a kiedy dochodzą do tego naturalne, ludzkie lęki – jak choćby strach przed otwartą przestrzenią – na planie mogą pojawić się niepotrzebne nerwy. Branża modowa bywa dynamiczna, ale profesjonalizm polega przede wszystkim na wzajemnym szacunku i otwartości.
Poniżej zebrałem odpowiedzi na pytania, które modelki oraz dziewczyny zaczynające swoją przygodę z fotografią zadają sobie najczęściej, gdy w grę wchodzi pozowanie na wysokościach:
1. Czy lęk wysokości może przekreślić moją karierę w modelingu?
Absolutnie nie. Rynek mody i fotografii komercyjnej jest ogromny. Sesje na dachach wieżowców czy krawędziach klifów to zaledwie ułamek wszystkich zleceń. Większość pracy w modelingu odbywa się w studiach fotograficznych, halach produkcyjnych, na poziomie ulicy czy w zamkniętych wnętrzach (hotele, apartamenty, restauracje). Znane na całym świecie modelki mają różne fobie – kluczem do sukcesu nie jest bycie robotem bez lęków, ale umiejętność profesjonalnego zarządzania nimi i otwarta komunikacja.
2. Co zrobić, jeśli fotograf na planie naciska, bym weszła w miejsce, gdzie panicznie się boję?
Masz pełne prawo odmówić i powiedzieć stanowcze „STOP”. Żadne zdjęcie nie jest warte Twojego zdrowia psychicznego ani fizycznego bezpieczeństwa. Jeśli fotograf posługuje się tekstami w stylu: „Daj spokój, nie przesadzaj, to tylko chwila, psujesz mi kadr” – pamiętaj, że to on zachowuje się nieprofesjonalnie, nie Ty. Dobry fotograf natychmiast odpuści, zmieni koncepcję lub znajdzie bezpieczny zamiennik. Twoje ciało należy do Ciebie i to Ty stawiasz granice.
3. Co jeśli dopiero na planie zorientowałam się, że wysokość mnie paraliżuje?
Może się zdarzyć, że wydawało Ci się, że dasz radę, ale na miejscu dopadł Cię nagły paraliż. Przede wszystkim nie obwiniaj się i nie próbuj walczyć na siłę. Podejdź do fotografa lub managera planu i powiedz na osobności: „Przepraszam, myślałam, że dam radę, ale z bliska ta wysokość całkowicie mnie paraliżuje. Moje ciało zesztywniało i nie wyjdę dobrze na tych zdjęciach. Zmieńmy kadr na bezpieczniejszy”. Dla ekipy to sygnał, że trzeba szybko przearanżować scenę. Sztywne ze strachu ciało modelki i tak zepsułoby ujęcie, więc zmiana planu leży w interesie wszystkich.
4. Jak ująć informację o fobiach (w tym lęku wysokości) w rozmowie z nową agencją?
Najlepiej zrobić to podczas podpisywania kontraktu lub przy wypełnianiu tzw. karty modelki (model sheet). W sekcji dotyczącej uwag lub ograniczeń warto wpisać to krótko i profesjonalnie: „Silny lęk wysokości – wykluczone sesje na niezabezpieczonych dachach, rusztowaniach i krawędziach powyżej 2. piętra”. Agencja doceni to, że znasz swoje ograniczenia i nie narazisz ich na konflikt z klientem podczas niespodziewanej sytuacji na planie.
